Doa Makan: Sebelum & Selepas Makan (Arab, Rumi & Maksud)

by

Doa makan adalah amalan membaca doa sebelum dan selepas makan. Membaca Bismillah sebelum makan adalah sunnah yang sahih daripada Rasulullah SAW, manakala doa selepas makan adalah tanda syukur kepada Allah atas rezeki yang dikurniakan.

Panduan ini disediakan berdasarkan rujukan JAKIM dan Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan.

Doa Sebelum Makan

Bacaan Bismillah (Sunnah Yang Sahih)

Yang paling sahih dan dianjurkan oleh Rasulullah SAW sebelum makan ialah membaca:

بِسْمِ اللَّهِ

Bismillah

Maksud: Dengan nama Allah.

Rasulullah SAW bersabda:

“Apabila seseorang kamu hendak makan, hendaklah menyebut nama Allah.”

— Hadis Riwayat Abu Daud (3767) & al-Tirmizi, daripada Aisyah r.a.

Doa Sebelum Makan (Tambahan)

Selepas membaca Bismillah, boleh ditambah dengan doa berikut:

اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيمَا رَزَقْتَنَا

Allahumma baarik lanaa fiimaa razaqtanaa

Maksud: Ya Allah berkatilah segala apa yang Engkau rezekikan kepada kami.

— Rujukan: ecentral.my/doa-makan

Perlu tahu: Doa yang popular di Malaysia iaitu “Allahumma baarik lanaa fiimaa razaqtanaa waqinaa ‘azaaban naar” (dengan tambahan waqina azabannar) — statusnya adalah hadis munkar (bermasalah). Sanadnya mengandungi perawi yang tidak dipercayai.

Boleh dibaca sebagai doa biasa kerana maknanya baik, tetapi jangan anggap ia daripada hadis Nabi SAW. (Rujukan: Irsyad al-Hadith Siri Ke-575, Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan)

Doa Jika Terlupa Baca Bismillah

Jika terlupa membaca Bismillah di awal makan:

بِاسْمِ اللَّهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ

Bismillahi awwaluhu wa aakhirahu

Maksud: Dengan nama Allah pada awal dan akhirnya.

— Hadis Riwayat Abu Daud (3767), daripada Aisyah r.a. (Rujukan: ecentral.my/doa-makan)

Doa Selepas Makan

الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ

Alhamdulillahil lazii ath’amanaa wa saqoonaa wa ja’alanaa muslimiin

Maksud: Segala puji bagi Allah yang memberikan kami makan dan minum serta menjadikan kami dalam kalangan orang Islam.

— Hadis Riwayat al-Tirmizi, daripada Rasulullah SAW. (Rujukan: ecentral.my/doa-makan)

Doa Selepas Makan (Riwayat Lain)

الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هٰذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ

Alhamdulillahil lazii ath’amanii haazaa wa razaqaniihi min ghoiri haulin minnii wa laa quwwah

Maksud: Segala puji bagi Allah yang telah memberiku makan ini dan mengurniakan rezeki ini kepadaku tanpa daya dan kekuatan daripadaku.

— Hadis Riwayat Abu Daud & al-Tirmizi. Sesiapa yang membaca doa ini selepas makan, diampunkan dosa-dosanya yang terdahulu.

Adab Makan Dalam Islam

Rasulullah SAW mengajarkan beberapa adab ketika makan:

  1. Membaca Bismillah — sunnah yang paling sahih sebelum makan
  2. Makan dengan tangan kanan — “Hendaklah seseorang kamu makan dengan tangan kanannya.” (Riwayat Muslim)
  3. Makan dari bahagian yang terdekat — jangan capai makanan yang jauh dalam dulang
  4. Jangan mencela makanan — Rasulullah SAW tidak pernah mencela makanan. Jika suka, Baginda makan. Jika tidak, Baginda tinggalkan. (Riwayat al-Bukhari & Muslim)
  5. Jangan membazir — makan secukupnya
  6. Berdoa selepas makan — tanda syukur kepada Allah

Doa Ketika Dijamu Makan

Apabila dijamu makan di rumah orang lain, doakan tuan rumah:

اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِيمَا رَزَقْتَهُمْ وَاغْفِرْ لَهُمْ وَارْحَمْهُمْ

Allahumma baarik lahum fiimaa razaqtahum waghfir lahum warhamhum

Maksud: Ya Allah, berkatilah untuk mereka rezeki yang Engkau kurniakan, ampunilah mereka dan rahmatilah mereka.

— Hadis Riwayat Muslim

Soalan Lazim

Cukup ke baca Bismillah sahaja sebelum makan?

Ya, memadai dan itulah yang paling sahih. Doa tambahan boleh dibaca tetapi Bismillah adalah sunnah yang thabit (tetap) daripada Rasulullah SAW.

Apa hukum makan tanpa baca Bismillah?

Makruh meninggalkan Bismillah kerana syaitan akan turut makan bersama. Namun jika terlupa, baca “Bismillahi awwaluhu wa aakhirahu” apabila teringat. (Riwayat Abu Daud, 3767)

Doa sebelum makan yang popular tu tak boleh baca ke?

Boleh dibaca sebagai doa biasa kerana maknanya baik. Cuma jangan anggap ia daripada hadis Nabi SAW kerana versi penuh dengan “waqina azabannar” statusnya munkar. (Rujukan: Irsyad al-Hadith Siri Ke-575, Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan)